Sąd Okręgowy w Rybniku uznał za nieważną umowę kredytu w CHF od Banku BPH

W latach największej popularności kredytów frankowych jedną z instytucji, która miała w swojej ofercie takie produkty, był Bank BPH S.A. Również w tych wzorach znalazły się jednak postanowienia niedozwolone. Obecnie klienci instytucji z sukcesem walczą o swoje prawa przed sądami w całej Polsce. Nie inaczej było w przypadku naszych Klientów.

W toku zawierania umowy bank nie dopełnił obowiązków informacyjnych

Nasi Klienci chcieli zakupić dom jednorodzinny. Byli wieloletnimi klientami Banku BPH S.A., więc po kredyt hipoteczny na zakup domu udali się do placówki pozwanego. Wnioskowali o kredyt w wysokości 250 000 złotych. Zdaniem doradcy finansowego nie mieli zdolności kredytowej pozwalającej na zawarcie umowy o kredyt złotówkowy, ale zaproponowano im podpisanie umowy kredytowej w walucie obcej – czyli z zastosowaniem przeliczenia wnioskowanej kwoty na CHF.

Powodowie byli przekonywani przez przedstawiciela banku, że frank szwajcarski jest stabilną walutą, a raty kredytu „frankowego” i wysokość oprocentowania tego kredytu są niższe niż kredytu „złotówkowego”. Warunkiem zawarcia umowy było zabezpieczenie umowy w formie ustanowienia hipoteki na nieruchomości oraz zawarcia polisy na życia przez powoda. Był to pierwszy kredyt hipoteczny zawierany przez powodów.

W umowie ustalono, że kwoty kredytu oraz spłaty podlegają przeliczeniu na złotówki po kursie sprzedaży waluty kredytu obowiązującym w banku w dniu dokonywania wypłaty/spłaty zgodnie z Tabelą kursów walut banku ogłaszaną w siedzibie banku z zastosowaniem zasad ustalania kursów walut obowiązujących w banku.

Wyrokiem ustalono nieważność umowy

Po analizie sprawy dostrzegliśmy liczne nieprawidłowości i skierowaliśmy sprawę na drogę postępowania sądowego. Rozpatrzeniem pozwu zajął się Sąd Okręgowy w Rybniku I Wydział Cywilny. Wyrok nie zaskoczył.

27 kwietnia 2023 roku wydano końcowe orzeczenie w postępowaniu o sygn. akt I C 2524/20, w którym rozstrzygnięto, że umowa kredytu hipotecznego zawarta przez powodów z pozwanym Bankiem BPH S.A. jest nieważna. Sąd dodatkowo zasądził od pozwanego na rzecz powodów łącznie kwotę 263 336,88 złotych i 917,22 CHF z ustawowymi odsetkami za opóźnienie oraz kwotę 11 834 złote tytułem zwrotu kosztów procesu.

Nasze argumenty zostały uwzględnione przez Sąd Okręgowy, który podkreślił wagę naruszeń instytucji w uzasadnieniu orzeczenia.

Uzasadnienie wyroku potwierdziło nasze argumenty wskazane w pozwie

Sąd I Instancji zwrócił uwagę na szereg nieprawidłowości. Po pierwsze podkreślił, że zakwestionowane postanowienia umowy dotyczyły głównych świadczeń stron. Były to postanowienia o charakterze konstytutywnym dla umowy kredytu, określające jej elementy konieczne (essentialia negotii).

Głównym świadczeniem banku było oddanie kredytobiorcy do dyspozycji ustalonej kwoty kredytu na oznaczony w umowie czas i z przeznaczeniem na określony cel. Z kolei głównym świadczeniem kredytobiorcy jest przy takim zobowiązaniu zwrot kwoty wykorzystanego kredytu, zapłata odsetek i prowizji.

Zawarte w umowie klauzule przeliczeniowe służą do ustalenia wysokości zobowiązania kredytobiorcy, czyli kwoty, jaką ma on zwrócić bankowi. Aby ujęty w tych klauzulach mechanizm przeliczania walut mógł być stosowany, musi być sformułowany jednoznacznie, uzgodniony i zaakceptowany przez obie strony już w dacie zawierania umowy.

Niejasny i niepoddający się weryfikacji mechanizm ustalania przez bank kursów waluty, pozostawiający bankowi swobodę, jest w sposób oczywisty sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco narusza interesy konsumenta, a klauzula, która nie zawiera jednoznacznej treści i przez to pozwala na pełną swobodę decyzyjną przedsiębiorcy w kwestii bardzo istotnej dla konsumenta, dotyczącej kosztów kredytu, jest klauzulą niedozwoloną.

Taki sposób ukształtowania zakresu praw i obowiązków stron umowy nie spełnia kryterium transparentności, godzi w równowagę kontraktową stron umowy i stawia pozwanych w znacznie gorszej niż powoda pozycji, co jest sprzeczne z dobrymi obyczajami. Z tych względów zasadne stało się ustalenie nieważności umowy kredytu.