Ugody frankowe 2026 – jakie warunki proponują banki i jak ocenić propozycję?
Ugody frankowe w 2026 roku to dobrowolne porozumienia kredytobiorców z bankami, w których kredyt w CHF jest przeliczany na złote, a część zadłużenia bywa umarzana. Warunki określa każdy bank samodzielnie: PKO BP prowadzi program oparty na mediacji przed Sądem Polubownym przy KNF, a inne banki negocjują indywidualnie lub nie publikują szczegółów. O tym, czy propozycja się opłaca, decyduje porównanie jej skutków z dalszą spłatą oraz z dochodzeniem roszczeń w sądzie.
Przewodnik opisuje mechanizm ugody, formy jej zawarcia, zestawienie ofert banków, pułapki w umowach ugód oraz skutki podatkowe po 2026 r. Opracowano go na podstawie stron banków, przepisów i komunikatów instytucji publicznych. Warunki programów ugodowych zmieniają się, dlatego każdą propozycję należy sprawdzić na stronie banku w dniu podejmowania decyzji.
Jak działa ugoda frankowa: przewalutowanie i umorzenie
W standardowym modelu ugody kredyt w CHF zostaje przeliczony na PLN tak, jakby od początku był kredytem złotowym. Tak program opisuje PKO BP na swojej stronie. Bank porównuje, ile kredytobiorca spłacił, z tym, ile spłaciłby przy złotowym kredycie z oprocentowaniem opartym na WIBOR i marży banku, a następnie ustala saldo pozostałe do spłaty. Jeśli saldo po przeliczeniu jest niższe od zadłużenia w CHF, różnica oznacza umorzenie części długu. Jeśli kredytobiorca wpłacił więcej, niż wynika z przeliczenia, możliwa jest nadpłata do zwrotu; jej wysokość jest elementem indywidualnej propozycji.
Ugoda nie unieważnia umowy. Umowa kredytu zostaje kontynuowana jako złotowa, a kredytobiorca spłaca pozostałe saldo według nowych zasad. Oznacza to także zmianę oprocentowania: zamiast stawek powiązanych z frankiem, raty zależą od WIBOR albo od oprocentowania stałego. PKO BP przypomina, że przy zmiennej stopie ryzyko stopy procentowej jest nieograniczone, a umowa może przewidywać oprocentowanie stałe przez 5 lat. Kluczowe jest więc zrozumienie, że ugoda zamienia jedno ryzyko (kursowe) na inne (stopy procentowej), a jej opłacalność zależy od kursu przeliczenia, wysokości umorzenia i przyszłych stóp.
Zakres ugód wyznaczają kryteria każdego banku. PKO BP wskazuje, że z programu skorzystają klienci, którzy nadal spłacają kredyt lub pożyczkę hipoteczną w CHF/EUR; jeśli kredyt został w całości spłacony lub umorzony, nie można złożyć wniosku o mediację. Dopuszcza natomiast kredyty w restrukturyzacji lub windykacji oraz umowy wypowiedziane, a także klientów prowadzących spór sądowy z bankiem. Każdy bank sam określa, do jakich grup klientów kieruje propozycję (PKO BP, pytania i odpowiedzi).
Zestawienie obejmuje tylko to, co udało się potwierdzić w publicznie dostępnych źródłach. Tam, gdzie bank nie publikuje aktualnych szczegółów, zaznaczamy to wprost. Przed publikacją i przed decyzją kredytobiorcy warunki trzeba sprawdzić na stronach banków.
Bank
Forma ugody
Co potwierdzono
Uwagi
PKO BP
Mediacja przed Sądem Polubownym przy KNF; podpis ugody w oddziale
Przeliczenie CHF/EUR na PLN „jak od początku złotowy”; indywidualna propozycja przed spotkaniem; koszty Sądu Polubownego pokrywa bank; oprocentowanie zmienne (np. WIBOR 3M) lub stałe przez 5 lat
Strona banku zmodyfikowana 16.10.2026 r. Tylko kredyty w trakcie spłaty (PKO BP)
mBank
Indywidualne negocjacje z doradcą banku, podpis w placówce, bez Sądu Polubownego (według komunikatów banku z 2022-2023 r.)
W komunikatach banku: przewalutowanie z umorzeniem części salda, warunki ustalane indywidualnie (mBank, biuro prasowe). Obecna strona banku opisuje przewalutowanie po średnim kursie NBP z oprocentowaniem WIBOR 3M plus marża, bez opłat „do odwołania” (mBank.pl)
Aktualnych warunków ugody z umorzeniem nie znaleziono na stronie banku – zweryfikować w dniu publikacji
Bank Millennium
Bezpośrednie negocjacje indywidualne
Według relacji prasowych warunki są zróżnicowane i ustalane indywidualnie, a bank nie podaje szczegółów (Rzeczpospolita)
Brak opisu aktualnego programu na stronie banku w sprawdzonych źródłach – zweryfikować
Erste Bank Polska (dawniej Santander Bank Polska)
Nie potwierdzono
Bank zmienił nazwę po przejęciu przez grupę Erste (Rzeczpospolita)
Santander Consumer Bank to inny podmiot. Warunki ugód należy sprawdzić na stronie Erste Bank Polska
Getin Noble Bank – „w upadłości” (od 20.07.2023 r.)
Nie potwierdzono
Roszczenia dochodzone w postępowaniu upadłościowym są wyłączone z zakresu ustawy frankowej (art. 2 ust. 3, Dz.U. 2026 poz. 985)
Czy syndyk oferuje ugody i na jakich zasadach – ustalić u syndyka lub w komunikatach masy upadłości
Warto też wiedzieć, że model mediacyjny nie jest wyłącznością PKO BP. Raiffeisen opisuje własny program jako proces mediacyjny prowadzony przez Centrum Mediacji Sądu Polubownego przy KNF, w którym kredytobiorca może samodzielnie wybrać mediatora z listy KNF (Raiffeisen).
Różnice między ofertami wynikają stąd, że program ugód nie jest jednakowy dla wszystkich banków. Jak wyjaśnia PKO BP, każdy bank sam decyduje, czy propozycją objęte są kredyty i pożyczki hipoteczne w CHF/EUR, czy także w innych walutach, oraz czy włączy do procesu Sąd Polubowny przy KNF (PKO BP, pytania i odpowiedzi). Dlatego informacje o jednym banku nie przenoszą się automatycznie na pozostałe, a porównanie ofert wymaga sprawdzenia zasad każdego z nich osobno.
Dostałeś propozycję ugody i nie wiesz, czy jest korzystna? Skorzystaj z darmowej analizy umowy lub zadzwoń: +48 784 384 644.
Ugoda pozasądowa, mediacja przy KNF, ugoda w sądzie
Ugoda pozasądowa
W tej ścieżce bank i kredytobiorca negocjują warunki bezpośrednio, bez udziału mediatora. Według komunikatów mBanku z 2022 r. szczegóły ustalano z doradcą, a ugodę podpisywano w placówce podczas jednej wizyty, bez zatwierdzania jej przez sąd polubowny. Zaletą jest tempo, wadą brak neutralnej strony i konieczność samodzielnej oceny propozycji.
Mediacja przed Sądem Polubownym przy KNF
W modelu PKO BP kredytobiorca składa wniosek o mediację w serwisie banku lub w oddziale, wybiera mediatora z listy Sądu Polubownego (jeśli nie wybierze, wskazuje go prezes sądu), a po podpisaniu umowy o mediację bank przekazuje ją do Sądu Polubownego przy KNF. Spotkania odbywają się online i są poufne, a koszty sądu pokrywa bank. Na kilka dni przed spotkaniem klient otrzymuje indywidualną propozycję przeliczenia kredytu na PLN. Jeśli strony się porozumieją, ugodę podpisują w oddziale wszyscy kredytobiorcy tego samego dnia. Status sprawy można sprawdzać na stronie KNF.
Po podpisaniu ugody bank składa wniosek o jej zatwierdzenie w sądzie powszechnym. Ugoda zawarta przed mediatorem, po zatwierdzeniu przez sąd, ma moc ugody zawartej przed sądem (PKO BP, pytania i odpowiedzi). Mediacja jest dobrowolna, a bank deklaruje, że z procesu można zrezygnować w każdej chwili po podpisaniu umowy o mediację (PKO BP).
Ugoda w sądzie
Ugoda może zostać zawarta także w toku procesu, a PKO BP nie wyłącza z programu klientów, którzy prowadzą z nim spór, o ile nadal spłacają kredyt. Różnica polega na tym, że strony wiedzą już, jakie są argumenty i ryzyka procesowe. Trzeba pamiętać o zmianie sytuacji procesowej po wejściu ustawy frankowej: od doręczenia pozwu obowiązek spłaty rat jest wstrzymany z mocy prawa (art. 3 ustawy, Dz.U. 2026 poz. 985). Wpływa to na ocenę oferty, bo kredytobiorca nie jest już zmuszony do szybkiej decyzji ze względu na raty.
Na co uważać: zrzeczenia, koszty, oprocentowanie po przewalutowaniu
Przed podpisaniem ugody warto sprawdzić pięć kwestii.
Zrzeczenie roszczeń. Ugoda ma zakończyć spór, więc zwykle zawiera zrzeczenie się dalszych roszczeń. Rzecznik Finansowy zwracał uwagę na orzecznictwo TSUE dotyczące odstąpienia od sądowego dochodzenia roszczeń w ugodzie rozstrzygającej spór (Infor.pl). Zakres zrzeczenia zależy od treści konkretnej umowy.
Brak możliwości zmiany treści po mediacji. PKO BP informuje, że po zakończeniu mediacji nie można już zmieniać warunków i załączników; uwagi trzeba zgłosić w jej trakcie, a zmiana późniejsza oznacza rozpoczęcie procesu od początku.
Oprocentowanie po przewalutowaniu. Rata zależy od wskaźnika referencyjnego i marży, a ryzyko stopy procentowej bank określa jako nieograniczone. PKO BP oferuje stałe oprocentowanie przez 5 lat, po którym ryzyko wraca. O ocenie WIBOR piszemy w artykule wyrok TSUE w sprawie WIBOR.
Zdolność kredytowa. PKO BP bada ją, gdy po przewalutowaniu rata rośnie. Brak zdolności może zablokować ugodę.
Księga wieczysta. Ugoda może wymagać zmian w księdze, a wpisy takie jak egzekucja czy ograniczenia w rozporządzaniu nieruchomością mogą uniemożliwić podpisanie ugody. Bank składa wniosek do sądu wieczystoksięgowego po podpisaniu ugody.
Koszty zależą od banku. PKO BP pokrywa koszty Sądu Polubownego, a mBank na swojej stronie wskazuje, że do odwołania nie pobiera opłat za przewalutowanie ani wydłużenie okresu kredytowania. Obie deklaracje dotyczą stanu z dnia sprawdzenia i mogą się zmienić.
Jak porównać propozycję z alternatywą? Należy zestawić trzy scenariusze: dalszą spłatę kredytu w CHF, ugodę z jej skutkami podatkowymi oraz wynik procesu o stwierdzenie nieważności lub abuzywności. Żaden z nich nie jest gwarantowany, a każdy wymaga indywidualnych wyliczeń na podstawie dokumentów.
Lista kontrolna przed podpisaniem ugody
Propozycję banku warto przejść według stałego schematu. Poniższe pytania wynikają z mechanizmu ugody opisanego powyżej i z informacji, które bank powinien przekazać przed mediacją lub podpisem.
Saldo i umorzenie: jakie saldo pozostanie do spłaty po przeliczeniu i jaka część zadłużenia zostanie umorzona? Czy propozycja przewiduje zwrot nadpłaty?
Rata i okres spłaty: jak zmieni się miesięczna rata, a jak łączny koszt kredytu w całym okresie spłaty?
Oprocentowanie: jaki wskaźnik i jaka marża zostaną zastosowane, czy dostępne jest oprocentowanie stałe i na jak długo?
Zrzeczenia: z jakich roszczeń kredytobiorca rezygnuje i czy dotyczy to także odsetek oraz kosztów procesu?
Podatek: czy bank wystawi PIT-11, czy spełnione są warunki rozporządzenia i w którym roku powstanie przychód?
Współkredytobiorcy: w modelu PKO BP ugodę podpisują wszyscy kredytobiorcy tego samego dnia, a umorzenie dzieli się proporcjonalnie między nich.
Odpowiedzi warto uzyskać na piśmie jeszcze przed zakończeniem mediacji, bo po jej zakończeniu zmiana warunków oznacza w PKO BP rozpoczęcie procesu od nowa. Osoby, które spłaciły kredyt w całości, nie mają w tym banku ścieżki ugodowej, więc ich wybór ogranicza się do indywidualnej rozmowy z bankiem lub drogi sądowej.
Ugoda a podatek po 2026 r.
Umorzenie części kredytu w ugodzie tworzy po stronie kredytobiorcy przychód, a bank ma obowiązek przekazać informację PIT-11. PKO BP wskazuje, że ewentualny podatek wystąpi w roku następującym po umorzeniu, a umorzenie przypada proporcjonalnie na każdego kredytobiorcę. Przez wysokość umorzenia można przekroczyć próg podatkowy (32% zamiast 12%).
Podatku można uniknąć dzięki rozporządzeniu Ministra Finansów z 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów związanych z kredytem hipotecznym na cele mieszkaniowe (Dz.U. 2022 poz. 592). Bank stosuje preferencję, jeśli kredytobiorca oświadczy m.in., że kredyt był zaciągnięty na jedną inwestycję mieszkaniową i że nie korzystał już z zaniechania poboru podatku przy kredycie na inną. Obecne brzmienie rozporządzenia obejmuje przychody uzyskane od 1 stycznia 2025 r. do 31 grudnia 2026 r. (Prawo.pl).
Co dzieje się po 2026 r.? Na początku listopada 2026 r. Ministerstwo Finansów opublikowało projekt nowelizacji, który przedłuża zaniechanie o kolejne dwa lata, czyli na przychody od 1 stycznia 2027 r. do 31 grudnia 2028 r. Projekt przewiduje też zaniechanie poboru CIT od umorzonych kwot po stronie banków i ma wejść w życie dzień po ogłoszeniu (Prawo.pl, 4 listopada 2026 r.). Jest to jednak dopiero projekt. Do czasu opublikowania rozporządzenia w Dzienniku Ustaw nie ma pewności, że zaniechanie obejmie umorzenia z 2027 r. Z tego powodu termin podpisania ugody może mieć znaczenie podatkowe, a PKO BP zaleca konsultację z doradcą podatkowym, urzędem skarbowym lub Krajową Informacją Skarbową.
Chcesz sprawdzić, jak ugoda wpłynie na Twoje zobowiązanie? Prześlij propozycję przez formularz, a przygotujemy bezpłatną analizę – lub zadzwoń: +48 784 384 644.
FAQ – najczęstsze pytania o ugody frankowe
Czy bank może odmówić ugody?
Tak. Ugody są dobrowolne, a każdy bank sam określa grupy klientów, do których kieruje propozycję (PKO BP). Ustawa z 29 maja 2026 r. nie nakłada na banki obowiązku zawarcia ugody. PKO BP wyłącza z programu m.in. kredyty już spłacone.
Czy ugodę można zawrzeć w trakcie procesu?
Tak, jeśli bank dopuszcza taką ścieżkę. PKO BP wskazuje, że z ugody można skorzystać, nawet gdy kredytobiorca jest na ścieżce sądowej, o ile nadal spłaca kredyt. Ugoda zawarta przed mediatorem po zatwierdzeniu przez sąd ma moc ugody sądowej.
Czy ugoda wyklucza późniejszy pozew?
Zwykle tak. Ugoda ma zakończyć spór i często zawiera zrzeczenie roszczeń, ale jego zakres zależy od treści umowy. Przed podpisaniem należy sprawdzić, z jakich roszczeń kredytobiorca rezygnuje, i skonsultować dokument z prawnikiem.
Zastrzeżenie: treść ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej ani podatkowej w konkretnej sprawie. Warunki ugód należy sprawdzić na stronach banków w dniu podejmowania decyzji. Stan na 13 listopada 2026 r.
Frankowicze to kredytobiorcy (najczęściej konsumenci), którzy w pierwszej dekadzie XXI wieku zaciągnęli kredyty hipoteczne indeksowane lub denominowane do franka szwajcarskiego (CHF). Istotą sporu z bankami nie jest sam wzrost kursu waluty, lecz zawarte w…
Wyrok TSUE w sprawie WIBOR (C-471/24) z 12 lutego 2026 r. rozstrzyga, że klauzula zmiennego oprocentowania opartego na WIBOR może być badana pod kątem nieuczciwości, ale bank nie musi przekazywać konsumentowi szczegółowych informacji o…
Ustawa frankowa to ustawa z dnia 29 maja 2026 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie rozpoznawania spraw dotyczących zawartych z konsumentami umów kredytu denominowanego lub indeksowanego do franka szwajcarskiego (Dz.U. 2026 poz. 985). Obowiązuje…